Errësira e zemrës - Tregim nga Armenida Qyqja

(Nga vëllimi me tregime “I vdekuri që qesh)

Shpërthimi i tmerrshëm në ëndërr e zgjoi përsëri. U mundua të qetësonte frymëmarrjen. Errësirë. Prej më shumë se dhjetë vitesh, dritën dhe tërë çka ajo na zbulon, ai mund t'i shihte vetëm në ëndrra dhe në kujtesën e tij. U ishte mirënjohës të dyjave për këtë. Të paktën nuk ishte tërësisht në errësirë. Të paktën për njëzet e dy vite ai kishte pasur mundësinë të njihte botën me tërë ngjyrat dhe mijëra mrekullitë e saj, pemët, lulet, fytyrat e vajzave, lindjen dhe perëndimin e diellit... Do të ishte i lumtur nëse Zoti do t'i kthente shikimin vetëm për pesë minuta, në shkëmbim të jetës. Me sytë mbërthyer në tablonë e prushtë të qiellit, le të perëndonte dhe ai bashkë me diellin. S'do të donte gjë tjetër. Mendja i shkoi te paganizmi, adhurimi i diellit, që jo vetëm për Ilirët e lashtë, por për shumë popuj të Mesdheut ishte hyu më i rëndësishëm. Diku kishte lexuar dhe për torturat, ndëshkimet me verbim ku njerëzit mbaheshin në terr me ditë dhe pastaj i detyronin të shihnin diellin në kulmin e tij. “Tmerr! - gati sa nuk tha me zë -Të humbësh dritën e syrit po nga drita!”

I la ato mendime të kobshme dhe iu kthye sërish asaj dite që ruante imazhet e fundit që sytë e tij kishin parë. Si një spektator kinemaje, nisi të rijetonte filmin ku njëri nga protagonistët ishte ai vetë.

Ishin ulur në stolin e tyre dhe ai nuk ngopej së sodituri efektet e diellit mbi të, flokët e ndezur, dritën që merrnin nuancat e ngjyrave brenda syve të saj të ullinjtë. Ajo ishte kaq e bukur, kaq tunduese dhe kaq pranë tij. Pa rreth e rrotull. Nuk kishte njeri. Sytë e saj të mëdhenj ia lexuan mendimin dhe nuk rezistuan. U puthën të etur, por nuk zgjati as një minutë ndoshta, sepse në distancë u dëgjuan hapa. Ajo u tërhoq dhe nga gjoksi i tij çau udhën një psherëtimë, ndërsa sytë përgjysmë të mbyllur, mbetën të fiksuar mbi buzën e saj të poshtme edhe për disa çaste.

- M'i ke borxh tërë puthjet që më le përgjysmë, frikacakja ime. - i pëshpëriti ai duke parë tashmë nga vinin hapat.

Ajo uli sytë poshtë dhe të dy pritën në heshtje që hapat të largoheshin.

- Sa të normalizohet gjendja, do të trokas në derën e shtëpisë tënde dhe t’i jap fund kësaj frike që ke, - tha ai duke i ledhatuar qafën me dorën e tij që kishte humbur mes flokëve të gjatë dhe jakës blu të xhaketës.

- Pse s’thua që s’do të vish kurrë, - tha ajo me zë të ulët dhe një hije trishtimi ia prishi çehren e roztë të fytyrës.

- Pesimizmi nuk i shkon femrave të bukura! - tha ai dhe nuk i dha mundësi të fliste. U puthën sërish, gjatë, kësaj here. Një breshëri të shtënash u dëgjua mbyturazi gjer aty. Pas pak dhe një tjetër si kundra përgjigje. Ishte ai që u tërhoq këtë herë.

- Ngrihu të ikim, se pres Eltonin te shtëpia. Do studiojmë bashkë sot tezat, - i tha ai duke ia shtyrë pas veshëve të vegjël kaçurrelat që i kishin rënë përpara. Po e gënjente disi. Në fakt, Eltoni do të vinte nga mbrëmja, por këto nuk ishin kohë për të mbajtur një vajzë lart e poshtë rrugëve, sado që ai do të dëshironte të rrinte më gjatë me të. Shkollat me të vërtetë ishin rihapur, por qetësia e rregulli ishin ende larg horizontit me dy milion e ca njerëz të xhindosur, pa lekë e pa bukë dhe të tërë të armatosur.

Ajo u ngrit pa bërë zë dhe të dy morën shtegun jashtë parkut. Një pranverë e ndrojtur kishte çelur aty këtu gonxhet e veta nëpër pemët që kishin mbetur të padëmtuara. “Këtu çdo gjë ka nevojë për një rehabilitim të gjatë e të thellë”, - mendoi ai duke hedhur vështrimin mbi varfërinë përreth.

Ajo ishte pak më serioze se ai, ndërsa ai fluturonte me ëndrra të bukura megjithëse ishin në mes të luftës civile. Ëndrrat se do të bëhej një inxhinier i famshëm, se do të ndërtonte gjëra të bukura, pikërisht mbi këto gërmadhat që nxinin kudo, e miklonin. “Do të mbarojnë dhe këto ditë kolere. Pas apokalipsit do të ketë jetë përsëri”, - mendoi ai me vështrimin mbi një shtëpi të rrënuar përbri një grup parafabrikatesh të ndërtuara me punë vullnetare që tani ishin katandisur si mos më keq. Më pas vëmendjen ia tërhoqi një grup djemsh të vegjël, nja pesë a gjashtë, të mbledhur rreth diçkaje që kishte njëri prej tyre në duar.

-Ku e gjete ti këtë? - erdhi zëri i njërit prej çunave,që ia rrëmbeu egër sendin tjetrit nga dora.

- Ja tek oborri i kësaj shtëpisë së braktisur, - ia ktheu tjetri me ngazëllim, - e gjeta hapur, - vazhdoi ai duke bërë me dorë në drejtim të portës së drunjtë, thuajse të kalbur, që tundej nga era. Në dorën e fëmijëve po kalonte si të ishte lodër e padëmshme, një granatë lufte.

Hektori si në jerm, e la në mes të rrugës të dashurën dhe vrapoi te fëmijët me nxitim. Kishte dalluar ndezësin e montuar dhe fëmijët që po luanin si të hiqnin telin që mund t’i hidhte në erë të gjithë. Në çastin e fundit, si në ëndërr, arriti t’ia hiqte djalit të vogël granatën nga duart dhe e flakëriu në ajër, i bindur që kaq e patën. Një shpërthim shkundi vendin dhe tërë qenien e tij. Humbi ekuilibrin dhe ndjeu diçka t'i shponte syrin e djathtë me një dhimbje të tmerrshme. Kaq mbante mend.

Nuk e kuptoi si e kishin çuar në spital. Kur u përmend, mbi syrin e djathtë ndiente të kishte diçka që e pengonte. Ndërsa tjetri ishte i lirë, por ai prapë nuk shihte gjë. U mundua të ngrihej nga shtrati.

- O jetë, o zemër! U zgjove? - Ishte zëri i mallëngjyer i së ëmës që i mbërtheu dorën dhe e mbuloi me puthje e lot. I ati që ishte jashtë në korridor me ca të afërm, sapo dëgjoi këto fjalë hyri në dhomë.

- O trim i babit! - pëshpëriti dhe i puthi majën e kokës.

- Nuk shoh. Ndizni dritën! - tha ai duke u munduar ta përmbante panikun. Në dhomë ra heshtja. I ati u turr me vrap nga dera të gjente doktorët që e ndiqnin të birin.

E ëma, e bërë një grusht njeri, kafshoi buzën gjer në gjakosje. “Jo! S'ka mundësi! Syri i majtë është i padëmtuar.”

Ja që kishte mundësi. Shpërthimi kishte qënë i fuqishëm dhe përplasja e shkaktuar kishte qënë traumë për trurin. Syri i djathtë ishte dëmtuar nga një fragment shpërthimi. Gjithë shpresat ishin të mos kishte pësuar dëme nervi optik dhe ai të mund të shikonte me të majtin. Ditët e javët që pasuan e zvogëluan atë shpresë. U konsultuan dhe me mjekë jashtë shtetit dhe familja arriti ta çonte për vizitë në Moskë, te një nga specialistët më të mirë në Rusi. Dhe prapë errësirë.

***

“Si një Polifem i pafat, i verbër e i braktisur”, i jehoi përbrenda mallkimi që ia përsëriste vetes muajt e parë të verbërisë. Kur u kthye nga Moska, nuk e mbante vendi që të takohej me Elizën. I la fjalë ta priste tek stoli i tyre, duhej medoemos të ishte pranë saj. E kishte sjellë Eltoni gjer atje dhe më pas kishte ikur për t'i lënë vetëm. Kishte pritur gjatë, derisa kishte rënë mbrëmja dhe kishte qënë prapë Eltoni që kishte ardhur ta merrte, pasi ai nuk ishte kthyer në shtëpi me Elizën. Shoku i tij i kishte futur krahun dhe të dy bashkë kishin marrë rrugën e kthimit në heshtje.

Ajo s'erdhi më kurrë. Pasi disa javësh Eltoni i tha që ajo ishte fejuar e po nisej për në Itali. Këto fjalë, të shqiptuara si mërmërimë, ndërsa ngjitnin shkallët e pallatit të tij, e kishin ngrirë në vend. Ai iu kthye shokut: “Mjaft me kaq. Kthehu. Një palë janë, i ngjis vetë.” Eltoni ishte kthyer për të mos e fyer. Bëri sikur zbriti, por veshët i mbante ngritur të dëgjonte derën e shtëpisë së Hektorit të hapej. Por në vend të saj, po vazhdonte të dëgjonte hapat nëpër shkallë. Ngriu në vend. Hapat vazhduan gjer në katin e pestë e pastaj u zhdukën. Nxitoi dhe ai lart, e pamja ishte e mjerë, fatkeqe. Hektori mundohej të gjente symbyllur rrugën për të dalë në tarracë, nga ku mund të fluturonte një herë e përgjithmonë nga kjo jetë. Eltoni nuk i tha gjë. Iu afrua në heshtje, i vuri dorën në sup, e tërhoqi pranë vetes dhe e përqafoi. Lotët filluan të derdhen nga sytë e verbër.

Kështu ajo kishte ikur, pa një lamtumirë, pa asgjë. Atij i ishin dashur ta bluante braktisjen e saj me gjithë humbjen e përhershme të shikimit. I mbetej vetëm një rrugëdalje: të mësonte të jetonte si i verbër e t’i rëndohej sa më pak familjes. Me një vullnet të jashtëzakonshëm mësoi të lexojë libra për të verbrit e deri te gatimi. Një ditë, Eltoni kishte ardhur tek ai shënd e verë dhe i kishte thënë se ekzistonte një lloj programi kompjuteri për të verbrit, që ai të vazhdonte ëndrrën e inxhinierit. Ai iu rikthye studimeve dhe ja ku ishte tani: njeriu më i aftë i shërbimeve informatike falë novacioneve të shkencës, vullnetit të tij të hekurt dhe miqve si Eltoni që nuk e braktisën kurrë.

 ***

Zyra e tij e punës. Me siguri që duhej t’i kishin lënë grilat gjysmë të hapura, e në këtë orë, hijet lodronin me rrezet e diellit. Por ai këto nuk mund t’i shihte. E vetmja që ndjente, ishte zbrazëtia dhe heshtja në atë hapësirë. Mori frymë thellë dhe u bë të hidhte pas krahëve çdo kujtim të dhimbshëm. Por, pa prit... Ajo aromë, ato hapa... Drejt derës së tij. Gati sa nuk i ndali zemra në vend kur e ndjeu që gjithë ato ndjesi nk ishin ëndërr e së shkuarës, por trokitje që kumbuan fort në derën e tij.

- Hyr, - tha me zërin që nuk i fshihte dot emocionet. Ajo u ndal para tavolinës së tij si një statujë.

- Hektor, jam unë, - i tha duke u përpjekur ta përmbante veten.

- E di… Parfumi yt, hapat e tua. Nuk e dija që do t’i njihja pas kaq vitesh dhe i verbër, - tha ai duke u munduar të buzëqeshte. - Dija vetëm që të doja shumë.

- Hektor. Të lutem… - dhe zëri i saj u drodh. Një pikë loti i rrëshqiti në fytyrë. Hektori i zgjati një shami letre që e kapi nga një kuti mbi tavolinë. Ajo ia mori e teksa po e afronte drejt fytyrës, dora i ngriu në ajër.

- Jam njëqind për qind i verbër, të siguroj për këtë. - tha ai duke e lexuar habinë e saj në ajër.

- Nuk shihet vetëm me sy, Liz.

Eliza harroi të fliste ato momente.

- Ulu dhe më thuaj përse ke ardhur? - tha ai duke u mbështetur në karrige, me krahët e kryqëzuar përpara. Dhjetë vjet më parë do të ishte derdhur i tëri mbi të, do ta kishte mbuluar me puthje, por tani ndiente vetëm këtë ngushticë ku po i shtrydhej zemra. Morsa e tmerrshme dhimbjes nga ku asgjë nuk shpëton dot.

- Do të punojmë bashkë për ca kohë Hektor. Doja ta merrje vesh nga unë së pari. Kompania të cilën unë përfaqësoj si avokate ligjore, ka lidhur kontratën e shërbimeve informatike me ju.

- Sa kohë ke që je kthyer nga Italia? - e pyeti ai me një ton më të qetë, duke i ardhur keq për të. Ajo vërtetë e kishte braktisur, por patjetër që do të ishte ndier fajtore dhe e poshtër për këtë. E kishte menduar sa e sa herë në këto dhjetë vjet. Herë ishte bërë persekutori i saj, pala akuzuese e herë avokati mbrojtës.

- Kam disa ditë dhe me mbarimin e këtij projekti do të kthehem andej sërish.

- Kuptoj, - tha ai, duke ia kaluar përsëri hapësirën për të folur.

- Të hënën do të komunikohen detajet dhe unë do të jem në zyrën ngjitur me Albanën.

- Bukur! Komshinj sërish. Në një godinë kësaj radhe, - dhe Hektori nuk u mundua ta fshihte cinizmin këtë herë.

Dreqi ta hajë, ishin njohur që fëmijë. Kujtesa e shtyu pas në kohë, kur ndiqte me sy kureshtarë kamionin e ngarkuar me mobilie që po shkarkohej para pallatit. Një familje po vendosej me shtëpi një rrugicë më lart. Mes të rriturve që mbartnin gjërat ishte dhe një vajzë sa ai, me flokët e ndarë në dy gërsheta. I kishte buzëqeshur dhe aty në atë buzëqeshje kishte hedhur rrënjë miqësia e tyre. Kishin luajtur bashkë rrugëve, derisa asaj ia kishin ndaluar të dilte më për të lozur se “ishte rritur”. E mbante mend si dje, kur ajo ia kishte thënë me lot në sy:

“Nuk më lënë të loz më përjashta.”

“Përse? Je dënuar?” - e kishte pyetur ai duke e parë me keqardhje.

“Jo…Jam rritur” - kishte thënë ajo e mërzitur, tërë inat. Ai s'kishte ditur ç’t’i thoshte, kur në fakt as nuk kuptonte se si ajo ishte rritur papritur brenda ca ditëve. Me mjekrën që i dridhej nga lotët dhe nervat, ajo kishte mbyllur derën duke e lënë atë të mpirë në korridorin e pallatit.

Tani i dukej sikur kishte përpara vetes po atë vajzë të vogël, “të rritur”, me mjekrën që i dridhej nga nervozizmi. Bëri një pauzë të shkurtër pastaj tha: - U habite kur pe emrin tim në dokumentacionet e punës?

- Jo. E dija që punoje këtu. Të kam përgjuar nga larg Hektor. Kam pyetur për ty, ku je, ç'bën... - tha ajo e dorëzuar. Skenar tjetër kishte përgatitur në mendje, por nuk e luante dot. Pesha e fajit po i rëndonte tani me peshën e të gjitha viteve së bashku. Një heshtje e rëndë u nder në zyrë për disa çaste. Ai s'kishte pritur kurrë t'i dëgjonte këto fjalë. 

***

U rrotullua në anën tjetër të krevatit dhe zgjati dorën të fikte alarmin e zgjimit. Ndenji dhe pak çaste e u ngrit. Kishte disa impenjime të vogla gjatë paradites e më pas ishte i lirë. U mundua ta kthente tek ato gjëra vëmendjen e tij dhe të çlirohej nga e shkuara, nga stoli ku kishte mbetur i vetëm.

Gjithë dita u ngarkua me një takim pune që e mbajti pezull nga mendimet. Pasditja e gjeti jashtë zyrës dhe e ndjeu nevojën të rrinte vetëm. Ndaj tha me zë: “Pak si herët për t’u mbyllur në shtëpi që tani”, - e sikur të ishte e vetmja gjë që priste, i mbajti hapat nga parku. Koha ishte e mirë ende, megjithëse ishte fundi i shtatorit. Ndjeu një gjethe të fluturonte në rënie pranë tij dhe me sytë e mendjes pa ngjyrën e saj të kuqërremtë. “Si flokët e saj”, - mendoi dhe shkoi të ulej në stolin e tyre. Kur po afrohej, ndjeu parfumin e njohur dhe i ngadalësoi hapat. Ajo ishte ulur tek “vendi i tyre”. U ul dhe ai pranë saj pa fjalë.

- Nuk e dija në do të vije, - i tha ajo dhe psherëtiu thellë. Kishte kaq kohë që i kishte bluar pyetjet dhe përgjigjet, fjalimin mbrojtës dhe përsëri nuk ishte gati. Çfarëdo që ajo të fliste, sido që të mbrohej, Hektori ishte në të drejtën e tij.

- Unë vij gjithmonë Liz, po ti ku ke qënë? Ku ke qënë tërë këtë kohë?

Ajo nuk mund t'i përgjigjej. Përcillte lotët në heshtje. Ç't’i thoshte? Që kishte qënë një egoiste, një frikacake? Ai kishte rrezikuar jetën e tij për të shpëtuar atë të fëmijëve të lagjes, ndërsa ajo nuk e kishte menduar dot veten duke u kujdesur për një të verbër tërë kohën. Ç’t’i tregonte? Që kishte dëgjuar familjen dhe të afërmit që i thoshin të shpëtonte vetveten nga një jetë plot mundime dhe ajo kishte rendur pas fatit në anën tjetër të detit me rastin e parë që i parashtruan ata? Apo thjesht të vërtetën që ajo nuk kishte zemër ta shikonte atë, ditë pas dite, të kyçur në një botë të errët.

Ai i dinte këto, të gjitha, pa asnjë përjashtim. E njihte mirë frikacaken e tij, më mirë se kushdo. Çfarë nuk dinte ishte se ajo nuk mund të lindte fëmijë dhe se kishte gati një vit e ndarë. As familja e saj nuk dinte gjë për ndarjen. Fati nuk i kishte ecur dhe aq fjollë. Diku, edhe qielli merrte shpagim.

-Ku ishe Liz? Unë të prita këtu atë ditë derisa u err. Mirë sytë, por ti, ti pse ma le zemrën në terr? Si ike nga unë pa një lamtumirë?

Një lot i rëndë rrëshqiti nga syri i tij teksa tha ato fjalë.

Jam një njeri shumë i keq Tori dhe nuk pres të më falësh kurrë. - tha ajo duke shpërthyer në lot.

Ai nuk i ktheu përgjigje, por e zgjati dorën dhe e afroi pranë vetes. Muzgu po zbriste ngadalë mbi park, mbi stolin e tyre, mbi ata të dy. Ledhatoi, i verbër, lotët e saj, gropëzat e faqeve, mjekrën që dridhej e më pas buzët. U tërhoq duke e lënë atë me buzët përgjysmë hapur, pa frymë, të dëshiruar ende. Ia shtyu flokët pas veshëve si gjithmonë dhe nuk i tha asgjë. Mbrëmja po mbulonte me hije stolin. Kur të errej plotësisht do të çohej, do ta gjente rrugën, i vetëm, si gjithmonë, e pa i thënë një fjalë, do të tretej tutje, në errësirë.

©Armenida Qyqja