Fjalimi im në ceremoninë e graduimit - Tregim nga Sami Milloshi

Kisha zënë një qoshe diku anash tribunës dhe po dëgjoja fjalimet e ceremonise së graduimit. Isha zhytur aq shumë në domethënien e fjalimeve, sa e kisha harruar krejt, se unë si një punonjës i zakonshëm aty, e kisha një punë të vogël për të bërë...

Kur askush aty nuk e priste të dëgjonte emrin tim, ndodhi çudia më e madhe që nuk kishte ndodhur në Norton, në njëqindetetedhjetëeshtatë ceremoni graduimi qëkurse ishte themeluar kolegji. Presidenti thirri emrin tim të shkoja të merrja një Honorary Degree...

Po kjo, thashë me vehte, ç’është kjo hata, ç’është kjo rrufe në qiell të pastër?

Zbrita teposhtë në lëndinën ku qenë ulur në radhë studentët që prisnin të merrnin diplomat dhe u ktheva djathtas të ngjitesha në podium. Një mizëri fotoreporterësh shkrepën aparatet fotografikë të fiksonin fytyrën time, sikur të isha yll kinemaje.

I dhashë dorën presidentit dhe u ngjita në krah të djathtë të tij. Ai iu afrua mikrofonit, e uli pakëz dhe filloi të fliste për mua.

- Zonja dhe zoterinj - tha ai - ne do t'ia japim këtë Honorary Degree zotit Sami jo për ndonjë arritje shkencore ose artistike. Ne do ta nderojmë thjesht për çka ai do të na e tregojë tani, ndoshta si një dëshirë e tij për të patur një dekoratë. Ne të gjithë këtu e kemi marrë nga një dekoratë. Ne nuk duam që zoti Sami të ikë nga kjo Botë pa marrë një dekoratë. Kjo do të ishte shumë e padrejtë, aq më tepër, kur ata që meritojnë nderime, shpesh lihen në harresë ose, edhe më keq, e lënë veten në harresë. Tani fjalën e ka zoti Sami...

Shpërthyen duartrokitjet dhe emri im po buçiste në shesh. Më mbuluan djersë të ftohta a thua se kisha bërë ndonjë krim. Por, sidoqoftë, e mblodha veten dhe iu afrova mikrofonit.

- Të dashur studentë, prindër, gjyshër dhe gjyshe që keni ardhur sot të festoni këtu në këtë vend të bekuar nga Zoti. Unë nuk kam ndonjë gjë të veçantë për të cilën mund të meritoja ndonjë dekoratë, sikurse u shpreh i nderuari president.

Pesëdhjetë vjet më parë, unë u diplomova kështu si ju në Shqipëri. Por, kurrkush nuk u kujtua të bënte një ceremoni graduimi për ne. Atëhere ne nuk mund ta festonim graduimin tonë. Ne ishim të thirrur vetëm të brohorisnim për diktatorin dhe kjo quhej festë.

Me diplomën që mora unë si gazetar, i rashë pash më pash Atdheut ku u linda. U përpoqa të shihja dhe të tregoja se ku ishte bukuria. Por, kurrë nuk e thashë se pashë edhe varfërinë e njerëzve. E kisha krejtësisht të ndaluar. Krejtësisht të pamundur. Po ta thosha varfërinë e njerëzve, unë do të isha kalbur në burg, siç u kalbën me mijëra të tjerë. Ky është mëkati im dhe unë nuk meritoj kurrfarë dekorate.

Kur erdha unë në Amerikë sikur m'u çelën sytë prej dritës së lirisë. Por, tani që ka kaluar një çerek shekulli nga ajo ditë, nuk dua ta përsëris mëkatin tim për të dytën herë.

Nuk dua t'i them më të zezës e bardhë sërish, sepse Zoti i madh do të më ndëshkonte.

Unë nuk jam i lirë sa kohë kam frikë të them se një grusht njerëzish që zotërojnë Botën digjitale, më përgjojnë mua, të përgjojnë edhe ty...

Unë nuk jam i lirë sa kohë dikush më ndalon të përdor fjalën “nënë” dhe “babe”...

Unë nuk jam i lirë sa kohë dikush që është më i fuqishëm se unë dhe ju, është i zoti të fshehë maskarallëkun e vet. Dhe, madje, jo vetëm ta fshehë, por edhe të japë leksione se si të luftohet maskarallëku në një fshat të vogël, atje ku u linda unë...

Bëra një pauzë për ta bindur veten nëse u zgjata apo kisha të tjera gjëra për të thënë. Ndërkaq shpërthyen ovacionet për mua. Kishte nga ata që thërrisnin me zë të lartë: “Vazhdo, vazhdo...”

Kur i dëgjova ata që më kërkonin të vazhdoja thashë me vete, se pikërisht ky ishte çasti që duhej ta ndërprisja fjalimin.

- Kaq kisha për të thënë - përfundova unë, duke iu dhuruar një puthje me dorë nga larg studentëve që prisnin të merrnin diplomat. - Liria ime mbaron këtu. Këtu e tutje fillon liria juaj...

Një shi vere filloi rishtazi. Djemtë dhe vajzat i futën në gji diplomat të mos i lagte shiu...

© Sami Milloshi